Şeftali Yetiştiriciliği ve Üretimi

Şeftali Yetiştiriciliği ve Üretimi

Farklı iklim koşullarına uyum göstermesi, şeftalinin dünyada geniş ölçüde yayılmasına neden olmuştur. İlk başlarda İran ya da Kafkasya anavatanı olduğu düşünülse de Doğu Asya ve Çin olduğu belirlenmiştir. Şeftali dünyada birçok ülkede yetişmektedir. Sırayla en büyük şeftali üreten ülkeler: Çin, İtalya, İspanya, ABD, Yunanistan, İran, Türkiye

Türkiye’de; Güney Doğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgesindeki birkaç il dışında her yerde yetişmektedir. Türkiye’deki üretim 547.215 ton ve üretimde Marmara Bölgesi lider konumdadır. Şeftali yetiştiriciliğinin gelişmesinde her ekolojiye uygun olması, kısa surede verime yatması, tarımsal sanayide hammadde olması gibi etkiler vardır. Erkenci ve geçci çeşitlerinin olmasından kaynaklı 6  ay kadar satış ve pazarlaması yapılabilen bir üründür. Taze olarak da tüketilen şeftali meyve suyu, pulp olarak, kurutularak ve derin dondurma ile uzun süre depolanabilmektedir.

 

 

Şeftali

 

İklim İstekleri

Değişik iklim koşullarına uyabilen şeftali meyvesi 25-45 enlemleri arasında ekvatorun kuzey ve güneyinde yetişebilmektedir. 500-600 metre rakım meyve için en uygun yüksekliktir. Ilıman iklim meyvesi olan şeftali dinlenmeye kış mevsiminde girerek yapraklarını döker. Çeşitli iklim faktörleri şeftali üretimini ekonomik ölçüde etkilemektedir. İlkbahar geç donları kış soğuklarından daha önemlidir. Baharda çiçek açan ağaç donlara karşı dirençsiz kalmaktadır. Soğuk zararının olduğu dereceler kapalı tomurcuklar -6 ila -2, açmış çiçekler 3 ila -1, yeni çıkmış meyveler için -3 ila -1 derece olduğu olarak bilinmektedir. Kış soğuklama ihtiyacı olan şeftali 250 ile 1250 saat soğuklama ihtiyacı tamamlayamadıklarında çiçek ve çiçek tomurcuklarını dökebilir ya da çiçek açması gecikir ve düzensizleşir. Düşük yaz sıcaklıkları ise meyvede kalite unsurlarını olumsuz şekilde etkilemekte verim kayıpları yaşanmaktadır.

 

Toprak İstekleri

Şeftalinin anacına göre toprak istekleri de değişiklik gösterebilir. Genellikle çakıllı, kumlu, milli ve tınlı topraklarda gelişim göstermektedir.  Toprak alüviyal ve çabuk ısınan toprak olmalıdır.6-7 pH aralığında ve ana kayaya yakın topraklarda gelişmektedir. Taban suyu yüksek olmayan ve kireç oranı %12’yi geçmeyen topraklarda gelişme daha iyi olmaktadır. Taban suyu problemi olan ve killi ağır topraklarda sürgün gelişimi görülmez zamklanmalar meydana gelir

 

Bahçe Tesisi

Şeftali kısa sürede verime yatan bir bitkidir. İyi bakıldığında ürün alımı hızlanmaktadır. Bahçede derin ve yüzeysel sürümler yapılır bu sürümler yapılırken 1 dekara 1-2 ton yanmış hayvan gübresi serilmesi dikimden sonra bitkinin toprağa tutunmasını ve hızlı gelişmesini sağlamaktadır. Bahçe sürüldükten sonra toprak analizi yaptırılmalıdır. Toprak analizi sonucuna göre tekrardan eksik olan besin elementlerinin tamamlanması amacıyla gübreleme yapılarak yüzeysel sürüm yapılmalıdır. Tesisi edilecek bahçede su kaynağı olmalıdır zira şeftali suyu seven bir çeşittir. Şeftali meyvesi erken çiçek açmasından kaynaklı dikim yapılacak bahçenin yeri iklim koşulları düşünülerek uygun yere kurulması gerekmektedir. Rüzgârlı ve soğuk alan yerler bahçe tesisi için uygun değildir.

 

 

 

Çeşit Seçimi

Şeftali dikilmeden önce bölge araştırılmalı ve en uygun çeşit seçilmelidir. Şeftali kendi kendini dölleyen bir meyve olduğundan bahçeye farklı bir dölleyici çeşit dikmeye gerek yoktur. Bazı şeftali çeşitlerinin isimleri: Flodasun, early amber, springtime, precocissima, early red, blazing gold, merrill gem free, dixired.

 

 

 

Dikim

Dikilecek olan fidanların en az 1 yaşında olması gerekmektedir. Fidanların yaşı büyüdükçe tutum oranı düşmektedir. En iyi dikim zamanı sonbahar olarak kabul edilir bunun sebebi ise sonbaharda dikilen fidanların ilkbahara kadar kök salımı yaparak yüksek oranda gelişim göstermeleridir. Dikilecek olan fidanların 8-16 mm kalınlığında olmasına özen gösterilmelidir. Bu oranlardan kalın ya da ince dalların gelişimi çok yavaş olacak ve daha fazla bakım isteyecektir. Toprak ve bahçe durumuna göre dikim aralıkları ayarlanabilir. Genelde 5×5, 5×4 m oranında dikimler yapılmaktadır. Fidanların dikilecek olduğu çukurlar kök sistemini kapsayacak ve destekleyecek boyutta olmalıdır. Çukurların doldurulacağı toprağa ticari gübre konulmamalıdır. Dikimden önce kök bölgesindeki yaralı kurumuş kökler temizlenerek dikim yapılmalıdır.

 

Gübreleme

Gübreleme yapmadan önce yaprak ve toprak analizi yapılmalı ve sonuçlara göre gübre uygulaması yapılmalıdır. Çabuk gelişen ve hızlı verime yatan ağaçlar olmasından dolayı gübreleme çok önemlidir. Bahçede hayvan gübresi, yeşil gübre ve ticari gübrede kullanılması gerekmektedir. Gübrenin ağaçtaki etkisi meyve seyreltme ve budamanın iyi olmasına da bağlıdır. 2-3  yılda bir hayvan gübresi uygulaması yapılması önerilmektedir. En iyi etki damlama sulama ile verilen gübreden alınmaktadır. Elle gübreleme yapılacaksa ağacın taç iz düşümüne verilerek karıştırılmalıdır.

 

Sulama

Şeftali sert çekirdekli meyveler arasında en çok su ihtiyacı olanıdır. Meyve kalitesi ve büyüklüğünün sulamada çok etkisi vardır. Sulama zamanının belirlemesinde toprağın ilk 10 cm.ne  bakılması gerekmektedir. Bu alan kuruduysa sulama yapılmalıdır. Tek seferde ve bol  sulama yapmak en uygun sulama yöntemidir. Gündüz erken vakitte ya da akşam saatlerinde yapılan sulama su kaybına az indirerek en iyi alımı sağlar.

 

Şeftali Budaması

Çiçeklerin bir yaşlı dallarda olmasından dolayı şeftali diğer meyvelere göre daha fazla budamaya ihtiyacı vardır. Bunun sebebi meyvelerin bir yıllık dallarda oluşmasıdır. Düzenli verim için yeterli oranda yıllık sürgün olmak zorundadır. Budama ağacın ömrünü ve verimliliğini arttırmaktadır. Budama; Kış ve yaz budaması olarak ikiye ayrılmaktadır.

Kış Budaması

Kış budamasının zamanı çok önemlidir. Kesimden sonra zamklanma yapabilir. Zamklanma; Kabuk yarılmalarına, ağaçların gelişmemesine sebep olabilir.Kış budaması şekil ve verim budaması olarak ikiye ayrılır.

Şekil Budaması

Ağaca verilecek şekil bölgeye ve iklim koşullarına göre seçilmelidir. Üç farklı şekilde budama vardır; Goble, değişik doruk dallı, tatura. Ülkemizde genel olarak goble şekli kullanılmaktadır.Goble ana dal olmayan 3-5 farklı yan dalları olan çanak şekline benzer budama şeklidir.

Verim Budaması

Şeklini tamamlamış tamamen verime yatmış ağaçlara yapılan budamadır. Bir önceki yıl fazla verim vermiş ve yorulmuş olan güneşlenmeyi olumsuz yönde etkileyen dallar ağaçtan çıkarılır. Ağaçta yeterli sayıda meyve veren verimli dal yoksa ana daldan dal bırakılabilir.

Yaz Budaması

Budama için en uygun ay hazirandır. Budamanın amacı meyve kalitesini arttırmaktır daha iyi renk ve büyümeyi düzenlemektedir. Kış budamasının yükünü hafifletme niteliğinde olup şekil bozukluklarına neden olan dallar hasadı kolaylaştırmak için ağaçtan çıkarılır.

 

 

 

 

Seyreltme

Şeftalide meyve tutumu fazladır. Bu sebepten dolayı meyvelerin irileşmesi, dal kırılmalarının olmaması, gelecek yılki meyve veriminde düşüklükler yaşamamak için ve meyvenin albenisini arttırarak ağaç dengesini korumak amaçlı meyve seyreltmesi yapılmalıdır. İki çeşit meyve seyreltme yöntemi vardır.

Kimyasal maddelerle seyreltme yöntemi: Büyük arazilerde ve fazla iş gücü gerektiren zamanlarda kimyasallarla meyve seyreltmesi yapılmaktadır. En çok uygulanan kimyasallar sevin, DNOC, NAA ve Ethephondur. Çiçeklerin stil tepelerini yakarak seyreltme işlemi yapmaktadır.

El ile seyreltme işlemi: Başarılı olabilmek için zamanının iyi saptanması gerekmektedir. Her  20 cm  ve 50 yaprağa bir meyve düşecek şekilde ayarlanmaktadır.

 

Hasat ve Depolama

Hassas bir meyve olan şeftali hasat esnasında dikkatli olunmalı meyvelere yaralanmamalıdır. Hasat zamanı meyvenin kabuk zeminin ve üst rengi ile meyve etinin sertliğine bakılarak kararlaştırılır. Meyve daldan sağa sola çevirme hareketi yapılarak toplanmaktadır. Meyveler aynı zamanda olgunlaşmadığı için toplama 2-4 gün 3-5 defa toplanır. Olgunluğa gelen meyveler  24-48 saat arasında  hasat edilmelidir. Hasat edilecek ürün soğuk hava depolarında tutulması uzak pazarlara göndermek için gereklidir. Soğuk hava depolarında %85 nisbi nem -1 derecede 2 ila 4 hafta muhafaza edilebilmektedir.

 

 

 

 

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Maltepe Escort alanya Escort atasehir Escort istanbul escort manavgat Escort