Dane Mısır Yetiştiriciliği ve Üretimi

Dane Mısır Yetiştiriciliği ve Üretimi

Dünyanın en önemli tahıllarından biri mısırdır. Mısırın kökeni Orta Amerika kıtasında yer alan Meksika – Guatemala’dır. Çok uzun yıllardır bu bölgede yetiştiriciliği yapılmaktadır. Mısırın bu bölgedeki varlığının yapılan arkeolojik çalışmalar neticesinde insan yaşamından daha öncesine dayandığı ortaya çıkmıştır. Mısır, Kristof Kolomb tarafından 1493 yılında Avrupa’ya giriş yapmıştır. Avrupa’dan Asya’ya ve ardından Hindistan, Çin gibi Uzakdoğu ülkelerine girişi de yine 15. Yüzyıl içerisinde gerçekleşmiştir.

Ülkemize girişi ise Mısır aracılığı ile gerçekleşmiştir ve günümüzde uygun yetişme şartlarında maksimum verim alınabilen bir ürün durumundadır. 2017 yılı Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülkemizde mısır ekilen toplam alan 6.390.844 dekar ve alınan toplam ürün 5.900.000 tondur. Bu üretimin başında 931.808 dekarlık alan ve 1.036.130 tonluk üretim ile Adana ilimiz gelmektedir. Mısırın başlıca kullanım alanları ise insan besini ve hayvan yemi olaraktır. Ancak bunlar dışında nişasta, şurup, bira, endüstriyel alkol, plastik ve viski yapımı gibi alanlarda da kullanım sahasında yer alır.

 

 

 

 

İklim İstekleri

Sıcak iklimin hakim olduğu bölgeler mısır için en uygun yetiştirme alanını oluşturmaktadır. Sıcaklığın 10°C üzerinde olduğu durumlarda mısır tohumu ancak çimlenme gösterebilmektedir. Toprağın 10 cm civarındaki derinlikte, sıcaklığının 16 – 18°C seviyelerinde olduğu koşullarda ise çimlenme ve bitkinin topraktan çıkış göstermesi daha kısa sürede gerçekleşir. Şayet toprak sıcaklığı 20°C ve üzerinde seyrederse bitki ekim gününden 5 – 6 gün sonra toprak üzerinde ilk çıkışları göstermektedir.

Gece sıcaklıkları ortalaması yetiştiricilik dönemi süresince 13°C seviyesinin altında ve ortalama gündüz sıcakları değeri 45°C seviyesinin üstünde seyrediyorsa bu alanlarda mısır tarımının yapılması uygun değildir. 35°C değerinin üzerindeki sıcaklıklar mısırda verimi ve kaliteyi düşürmektedir. 38°C sıcaklık seviyesinde bitki, yeterli sulama yapıldığı durumlarda bile terleme nedeniyle kaybettiği su miktarını kökler yoluyla karşılayamaz. Burada kritik bir durum vardır. Eğer döllenme esnasında yüksek sıcaklık ve düşük bağıl nem aynı anda mevcut olursa bu durum polen verme ve döllenme olaylarında negatif bir tesir doğurabilir. Bununla birlikte toprak nemi de düşük seviyede ise mısır koçanında az tane oluşumu gerçekleşir, koçan püskülü oluşumu gecikmeye uğrar ve verim düşüş görülür.

 

Yağış ve Işık İsteği

Mısır yetiştiriciliğinde yağış diğer tahıllara göre daha önemli bir konudur. Çünkü mısır tahıllar içerisinde suyun hem az oluşuna ve hem de yüksek miktarda oluşuna hassas olan bir bitkidir. Mısır, gelişme dönemi boyunca yüksek seviyede organik madde miktarı oluşturur ve bu sebeple su ihtiyacı da yüksektir. Mısır yetiştiriciliğinde ticari anlamda iyi bir verim elde edebilmek için gelişme süresi boyunca ortalama 500 mm suya ihtiyaç duyulmaktadır. Mısır yetiştiriciliği boyunca mısırın su ihtiyacı büyüme evresine göre değişiklik göstermektedir. İlk büyüme evresinde bitkinin boyu 70-80 cm’ye ulaştığında harcanan günlük su miktarı sıfırdan ortalama 4,75 mm ye kadar artış gösterir. Bununla birlikte bu değerdeki artış miktarı döllenme evresinde 8,8 mm’ye ulaşır. Sıcaklığın fazla, rutubetin düşük olduğu yerlerde ise maksimum değer 10 mm’ye kadar ulaşabilir.

Işık, mısır yetiştiriciliğinde ana enerji kaynağı olarak görev almaktadır. Gelişme döneminin süresini gün uzunluğu ve güneş ışığı seviyesi tespit eder. Koçandaki tanelerin döllenseler bile tam dolmadığı ve gelişme gösteremediği durumlar vardır. Bunun nedeni döllenmeden sonraki ilk birkaç gün, bitkiler için riskli bir havanın ya da sık yapılan bir ekimin neden olduğu bir gölgelenmeden dolayı bitkinin protein ve şekeri az kullanmasıdır.

Mısır bitkisi ışık yoğunluğunda meydana gelen değişimlere karşı çok hassastır. Eğer ışık yoğunluğu % 30 – % 40 kadar düşerse olgunlaşma süresi de 5 – 6 gün gecikmektedir.

 

 

 

 

Toprak İstekleri

Mısır yetiştiriciliği için en uygun toprak yapısı drenajın iyi olduğu, su tutma kapasitesinin yüksek olduğu, hızlı ısınabilen ve pH’nın 5.5 – 8 seviyeleri aralığında olduğu topraklar olarak belirlenmiştir. Optimum verim koşulu olarak toprak pH’sı 6-7 olarak tespit edilmiştir. Mısır tuzluluk sorununa karşı çimlenme evresinde oldukça dayanıklılık gösterir. Fakat tuzluluk arttıkça çimlenme süresi de uzar. Buna ek olarak yapılan araştırmalar neticesinde mısırın tuza ve tuzlu sulama suyuna karşı hassasiyeti olduğu anlaşılmıştır.

 

Tohum Yatağı Hazırlığı

Mısır yetiştiriciliğinde Sonbahar ve İlkbahar dönemlerinde toprak işleme uygulamaları yapılmaktadır. Toprak çeşidi, iklimsel özellikler ve arazide daha önceden ekili olan bitki toprak işlemeye karar vermede önemli rol oynamaktadır. Sonbaharda yapılacak derin toprak işlemesi en iyi işleme tipidir. İşlemede inilecek toprak derinliği ortalama 18-20 cm arasında olmalıdır. Tohumların ekim uygulamasından evvel tırmık, diskaro, yaylı kültivatör, tapan, freze gibi makine ve ekipmanlar kullanılarak tohum yatağı hazırlıkları yapılmaktadır.

 

 

Gübreleme

Mısır yetiştiriciliğinde de diğer birçok ürün grubunda olduğu gibi yeterli ve ticari anlamda bir hasat elde edebilmek için belirli dönemlerde toprak analizleri yaptırılmalıdır. Gübreleme, toprak analizi sonuçlarına göre gerekli miktarda ve ihtiyaç duyulan gübre çeşidi ile yapılmalıdır. Mısır üreticiliğinde toprak şartları, mısır çeşidi ve bitki ekim sıklığına göre değişkenlik gösteren gübreleme metotları vardır. Ancak bir genelleme yapılacak olursa dekara 8-9 kg fosfor, 8 kg potasyum ve 18-24 kg saf azot gübrelerinin kullanılması tavsiye edilmektedir.

Türkiye’de tarım alanlarındaki topraklarda potasyumun bol miktarda bulunduğu bilinmektedir. Toprak analizleri neticesinde eksik olduğu görülmedikçe toplam azotun yarısı ve fosforun tamamı ekim ile eş zamanlı uygulanmalıdır. Bu uygulama ekim makinesiyle veya ekimden öncesinde gübre atıcılarla gerçekleştirilmelidir. Azotun kalan diğer kısmı ise yine ikiye bölünerek ilk yarısı bitki 15-20 cm boyuna ulaştığında, ikinci yarısı ise bitki 40-50 cm boyuna ulaştığı evrelerde uygulanmalıdır. Bu işlemler sıra arası çapa makinesi vasıtasıyla gerçekleştirilmelidir. Arazide sulama yöntemi olarak damla sulama yöntemi tercih edilmiş ise üst gübre sulama suyu ile birlikte parça parça uygulanabilir.

 

Sulama

Üründe verim ve kaliteye etkisi olan en önemli karakterlerden biride sulamadır. Mısır yetiştiriciliği yapılan bölgede yapılacak olan sulamadan maksimum yarar elde edebilmek için arazideki bitki su tüketimi, mısırın büyüme evreleri ile suyun ilişkisi, toprak ve su ilişkisi, verilecek suyun kalitesi, sulama vakti, uygulanacak su miktarı ve tercih edilecek sulama çeşidinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi önerilir. Mısırın gelişme dönemi süresince 500 mm suya ihtiyaç duyduğu bilinmektedir. Bu miktarın aylara ve bölgelere göre değiştiği ancak genel olarak  Mayıs ayında 75 mm, Haziran ayında 100 mm, Temmuz ayında 175 mm, Ağustos ayında 100 mm, Eylül ayında 50 mm olması gerektiği tespit edilmiştir.

 

Mısır Hasadı

Hububat tanesinin gelişmesindeki üçüncü dönemde, tanedeki su oranının % 18-30 seviyelerinde ortalama 2-10 gün arasında seyrettiği dönem Fizyolojik Olum Dönemi olarak değerlendirilmektedir. Bu evrede tanede kuru madde miktarı maksimum seviyeye ulaşmıştır. Bu evreden evvel gerçekleşebilecek erken donlar ürün verim ve kalitesinde çok önemli kayıplar yaratabilir. Bu olay ağırlıklı olarak geçici çeşitler ve yetiştirme süresi uzun olmayan bölgeler için daha mühimdir. Fizyolojik olum dönemi bittiğinde taneye besin maddesi aktarımı da biter.

Mısır tanesinin sömeğe bağlandığı kısmı koparıldığında kahverengi ya da siyahımsı bir renk oluşumu gözlemlenir. Bu oluşum siyah nokta olarak tanımlanır. Bu evredeki tane nem seviyesi % 35-40 civarındadır. Fizyolojik olum dönemi bittiğinde tanede rutubetin çabucak düşmesi beklenir. Rutubetin azalma süresi mısır çeşidine ve o dönemdeki iklim şartlarına göre değişir. Hasat, bu devreden sonra ne zaman tercih edilirse gerçekleştirilebilir. Hasat isteğe bağlı olarak tane ya da koçan olarak gerçekleştirilebilir. Tane olarak hasat için biçerdöver makinesi, koçan olarak hasat için ise toplama makinesi kullanılmaktadır.

 

 

Çeşit Seçimi

Çeşit seçimi mısır yetiştiriciliği yapılacak bölgenin iklim koşulları ve toprak özelliklerine göre, yetiştiriciliğin amacına göre büyük önem taşımaktadır. Melez mısır seçiminde daha önceden tespit edilen verim değerlerine, olgunlaşma süresine, melez durumuna, çeşidin zararlı ve hastalıklara karşı hassasiyetine, mısır koçan özelliklerine, yatma durumuna, ekim amacına, arazide yapılabilecek ekim sıklığına dikkat edilmelidir. Ekim zamanından fizyolojik olum döneminde kadar geçen gün sayısı olum müddeti olarak tanımlanır. Olum müddeti boyunca günlük toplam sıcaklık değerleri göz önünde bulundurulmalıdır. Dünya’da melez mısır çeşitleri için farklı olgunlaşma dönemlerini gösteren metotlar kullanılmaktadır.

 

 

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Maltepe Escort alanya Escort atasehir Escort istanbul escort manavgat Escort