Enginar Yaş Çürüklüğü, Erwinia carotovora subsp. carotovora adlı etmenin oluşturduğu bakteriyel sebze hastalığıdır.
Hastalık Tanımı
Etmen 1 – 6 peritrik kamçılı, kapsülsüz, 0.7 x 1.0 – 2.0 µm boyutlarında gram (-) negatif bir bakteridir. Bakterinin optimum gelişme sıcaklığı 27 °C, maksimum 35 – 37 °C, minimum ise 6 °C’dir. Hastalık etmeni kışı bazı böceklerin pupalarında, bitki artıklarında ya da saprofit olarak geçirebilmektedir. Etmenin bitkiye girişi farklı faktörlerin etkisi ile açılan yaralardan olmaktadır. Don olaylarının olduğu mevsim koşularında hastalık oldukça hızlı bir şekilde yayılış göstermekte ve zarar oranı oldukça artmaktadır. Enginar pençeleri ile temiz alanlara da hastalık bulaşmaktadır. Sinek ve salyangozlar tarafından da hastalık bulaşabilmektedir.
Enginar Yaş Çürüklüğü Belirtileri
Etmen kış mevsiminde yağmur, soğuk ve dolu gibi hava olaylarının yaşandığı enginarların baş bağlama döneminde ortaya çıkmaktadır. İlk belirtileri enginarın çiçek kısmında siyahlaşmalar ve çürümeler oluşturmaktır. Bulaşık tomurcuklar gelişememekte ya da yavaşa gelişmektedir. Bulaşık olmayan tomurcuklara göre gelişmede gerilemeler olduğu gözlemlenmektedir. Buda enginarda küçük baş oluşumuna sebep olmaktadır. Nemli hava koşullarında ise tomurcuktan gövdeye hatta yapraklara kadar bütün bitkiyi hastalandırabilmektedir. Hastalık ekonomik önem taşıyan çiçek tomurcuğuna zarar verdiğinden dolayı bazı yıllarda büyük kayıplara sebep olmuştur. Dünyada ve ülkemizde enginar yetiştiriciliği yapılan tüm arazilerde görülmektedir.
Konukçuları:
Erwinia carotovora subsp. carotovora, oldukça geniş bir konukçu dizisine sahip bir bakteridir. Enginar haricinde patates, turp, havuç, lahana, patlıcan, domates, marul, kereviz, ıspanak gibi sebzelerde ve Cucurbitaceae, Liliaceae familyasındaki türlerde de hastalık yapabilme yeteneği vardır.
Mücadelesi
Kültürel Önlemler
1 – Hastalığa duyarlı çeşit yerine dayanıklı çeşidin üretimi yapılmalıdır.(Hastalığa duyarlı çeşit: Sakız, hastalığa dayanıklı çeşit: Bayrampaşa)
2 – Hastalık etmeni ile bulaşık olan tarlalarda enginar yetiştiriciliği yapılmamalı hatta konukçusu olmayan mısır, buğday gibi ürünler yetiştirilmelidir.
3 – Yetiştiricilik yapılan arazinin drenajı iyi olmalıdır.
4 – Tarla dikim yapılırken rüzgar yönüne göre dikim yapılmalı, tarlanın iyi havalandırılmasına dikkat edilmelidir.
5 – Sık ekim yapmaktan kaçınılmalıdır.
6 – Yağmurlama sulama yapılmamalı bitkilerin nemlenmemesine önem verilmelidir.
7 – Bulaşık bitkiler tarladan sökülerek imha edilmelidir.
Enginar Yaş Çürüklüğü Hastalığında Kimyasal Mücadele
Hastalığın herhangi bir kimyasal mücadelesi bulunmamaktadır.
