Pamuk Yetiştiriciliği ve Üretimi

Pamuk Yetiştiriciliği ve Üretimi

Temel olarak çok yıllık tropik bir bitki türü olan pamuk, ülkemiz ekonomisinde de önemli bir yere sahiptir. 2017 yılı TÜİK verilerine göre ülkemizde  yetiştiriciliği, tüm türlerde toplam olarak 5.018.534 dekar alanda yapılmaktadır. Bu alandan yine toplamda 15.055.602 ton ürün alınmaktadır. Üretimin başında 1.028.315 ton üretim ile Şanlıurfa ilimiz gelmektedir.

Pamuk, kazık köklü bir bitkidir ve kökü 180 cm’ye kadar uzanabilir. Gövdesi 80-120 cm boyunda dik yapıdadır. Çeşitlere göre değişmekle birlikte  bitkinin yaprakları, geniş ayalı, ince uzun, derin oymalı gibi farklı yapılarda olabilir. Çiçeklenme ve hasat dönemleri uzun süren bir bitkidir ve çalı şeklinde bir görünüm ister. Tek yıllık olarak yetiştiriciliği yapılabilen bir bitkidir. Bitki, insan hayatında ayrı bir öneme sahiptir. Bunun sebebi, birçok giysinin yapımında kullanılan kumaşların büyük bir bölümünün pamuk lifinden yapılıyor oluşudur. Bitkisi sadece tekstil sektöründe kullanılmamaktadır. Adına çiğit denen  tohumları %17-24 yağ oluşturmaları sebebiyle, ana madde olarak bitkisel yağ üretimi sektöründe de kullanılmaktadır. Kullanım alanının genişliği, insan hayatındaki yeri ve faydaları sebebiyle hem dünya genelinde hem de Türkiye ekonomisinde pamuk kendine önemli bir yer edinmiştir.

 

 

 

İklim İstekleri

Pamuk yetiştiriciliğinde en dikkat edilmesi gereken faktörlerin başında iklim özellikleri bakımından sıcaklık, gün ışığı, yağış ve oransal nem gelmektedir. Ortalama sıcaklığın yıl boyunca 19°C seviyelerinde, yaz aylarında ise hava sıcaklığının ortalama 25°C olması istenir. Bitkide tarak oluşumundan önce sıcaklık 20°C olmalıdır. Bitki çiçeklenme evresine geldiğinde sıcaklık 25°C, kozaların büyüme evresine gelindiğinde ise 30-32°C civarında olmalıdır. Kozaların istenilen şekilde açılabilmesi için sıcaklığın 15°C’ye kadar düşüş göstermesi istenir.

 

Toprak İstekleri

Pamuk, genel anlamda pek çok toprak tipinde yetiştirilebilen bir bitkidir. Ancak ticari anlamda optimum verim ve kaliteye erişebilmek açısından derin profilli alüvyal yapıdaki toprak tipi tercih edilir. Bitkinin yetiştiriciliğine en uygun yapıdaki toprak tiplerini sıralayacak olursak derin, kumlu-killi yapıda, su tutma kapasitesi yüksek, geçirgenliği iyi, işlenmesi ve sulanması kolay olan topraklar olarak belirtebiliriz.

 

Toprak Hazırlığı

Ekim yapılacak arazinin pamuk ekimine hazırlanmasında gerçekleştirilecek işlemlerin başında tarla temizliği ve toprak altı işlemesi gelir. Arazide uzun zamandır pamuk yetiştiriyorsa topraklarda yıllar içerisinde “pulluk altı” ya da “taban taşı” olarak isimlendirilen sert bir zemin oluşur. Bitki köklerinin sağlıklı gelişememesine neden olan bu tabanın mutlaka kırılması gerekir. Bu tabakanın kırılması için “subsoiler” adı verilen toprak diplerini kazmaya yarayan aletler kullanılır. Subsoiler makinesi sayesinde toprağın üst yapısında herhangi bir bozulma olmadan toprak yaklaşık 90 cm derinlikte işlenir. Yapılan bu uygulamayı sonbahar ve kış dönemi sürümleri ve tohum yatağının hazırlanması seyreder.

Şayet arazide  hasat edildikten sonra tekrardan pamuk ekimi yapılacaksa sonbahar döneminde saplar kesilerek toprak 20-25 cm derinlikte tekrardan sürülmelidir. Arazide ot yoğunluğu yüksek ve toprak tavı uygun ise kış aylarında tekrardan sürüm uygulamasının yapılması çok yararlıdır. Öte yandan arazide herhangi bir tahıl bitkisinden sonra  yetiştirilecekse hasat işleminden sonra toprak tavında iken sürülmelidir. İlkbahar sürümü, pamuk yetiştiriciliğinde son sürüm tohum yatağının hazırlanması için yapılan sürümdür. İlkbahar sürümünde derinlik olarak ortalama 15 cm seviyesi istenmektedir.

 

 

 

Pamuk Çeşitleri

Pamuk yetiştiriciliğinde verime etki eden en önemli faktörlerden biri de, yetiştirilecek pamuk çeşidi ve bu çeşidin tohumluğudur. Seçilecek pamuk çeşidinin yetiştiricilik alanına uyum sağlamış, yüksek verimli, teknolojik yapı bakımından üstün, hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı ve bakım işlemlerine olumlu cevap verebilen bir çeşit olması istenir. Belirlenen bölgede yetiştirilecek pamuk çeşidini, o alanda yapılan uyum çalışmaları belirler. Araştırmalar sonucunda elde edilen adaptasyon verilerine göre;

Ege Bölgesi için uygun çeşitler: Nazilli-84, Nazilli-87, NC873/143, Nazilli M-503, Lachata, Deltaopal, DP-5690, DP-5614, DP-5409, SG-1001, SG-501, SG-404, SG-125,
Çukurova Bölgesi için Çukurova-1518, Sayar-314, Erşan-92, Maraş-92, Lachata, DP-5690, DP-5409, DP-50, SG-501, SG-404, SG-125,
Güneydoğu Anadolu Bölgesi için Sayar-314, Maraş-92, Çukurova-1518, Nazilli-87, Stoneville-453, Nata, DP-5614, DP-20, SG-1001, SG-501, SG-404, SG-125,
Antalya için Çukurova-1518, Nazilli-84 çeşitleri yetiştiriciliğe daha uygun bulunmuştur.

 

Ekim

Pamukta ekonomik anlamda yüksek verim ve kaliteli ürün almak isteniyorsa genetiği bozulmamış saflığı yüksek tohum tercihi çok mühimdir. Tohumluk çiğit, iri, dolgun tohum, biçimi ve rengi tekdüze olan tohum kaliteli bir tohumlukta gözlenen özelliklerin arasında yer almaktadır. Tohumluk içerisinde boş, yeşil ve esmer, seyrek tüylü çiğit bulunmamalıdır. Tekdüze, hastalıklardan ari ve iyi temizlenmiş olmalıdır. Tohumlar içerisinde boş ve kırık çekirdekler, yaprak gibi yabancı materyaller bulunmamalıdır. Tohumlar sert ve nemsiz yapıda bulunmalıdır. Tohumların çimlenme kabiliyeti %80 ve üzerinde olmalıdır.

Ekim zamanı yine iklim şartları göz önüne alınarak tespit edilir. Ekim işlemi için istenilen toprak sıcaklığı 15°C ve üzeridir. Ekim zamanı dönemden döneme farklılık göstermekle birlikte en uygun ekim dönemi 25 Mart – 30 Nisan tarihleri arasıdır. Ekim mibzer kullanılarak sıraya ekim şeklinde yapılır. Ekimde düzen olarak sıra araları 70 cm, sıra üzerleri 35-40 cm olarak ayarlanmalıdır. Ekim derinliği toprak yapısına göre temel olarak 3-4 cm’dir. Tohumdan toprak yüzeyine ilk çıkışlar normal koşullarda 5-10 gün içinde gözlemlenir.

 

Gübreleme

Pamuk yetiştiriciliğinde uygulanacak gübre seviyesi, temel olarak iklim şartlarına ve toprak koşullarına bağlıdır. Ancak bu etkenlere ek olarak gübreleme durumu yapılan sulamaya ve pamuk çeşidine göre farklılık gösterir. Diğer yetiştiriciliklerde olduğu gibi pamuk için de ticari anlamda kazanç sağlamak, kaliteli ve yüksek verimli ürün elde etmek için gübreleme öncesi belirli aralıklarla toprak analizleri yaptırılmalıdır. Ağırlıklı olarak tercih edilen gübre türü ve miktarları sıralanacak olursa dekara  14-16  kg azot, dekara  4-6  kg  fosfor olarak belirtilebilir. Ülkemiz toprakları yeterli potasyuma sahip olduğundan toprak analiz sonuçlarında gerekli görülmediği sürece kullanılmasına ihtiyaç yoktur.

 

Sulama

Farklı iklim şartları ve toprak yapılarına bağlı olarak pamuk yetiştiriciliğinde duyulan su ihtiyacı ortalama 400-600 mm değerlerindedir. Genel anlamda pamuk yetiştirilen bölgelerde yıllık toplam yağış seviyesi istenen değerlerin altında kaldığından iyi bir büyüme için ihtiyaç duyulan su sulama yolu ile verilmelidir. Sulamanın yapılacağı zaman dilimi ve yapılacak olan sulamanın şiddeti bitkinin su ihtiyacı durumuna ve topraktaki nem oranına göre belirlenir. Genel anlamda pamuk bitkisindeki su ihtiyacının karşılanabilmesi için, üretilen çeşitlerin orta bünyeli topraklarda ve normal iklim şartlarında 15-20 gün sıklıkla 4-5 sefer sulama yapılması önerilir. Yetiştiricilik bölgesine göre değişkenlik göstermekle birlikte en iyi sulama çeşidi karık yöntemiyle yüzey sulama yapılmasıdır.

 

 

Hasat

Pamuk hasadına başlamak için öncelikle kozaların olgunlaşması beklenir. Hasat zamanı bölgenin iklim şartlarına, pamuğun ekim zamanına ve yapılan sulama özelliklerine göre değişkenlik gösterir. Genel şartlar göz önüne alındığında hasat zamanının Ağustos ayının sonlarına doğru başlayıp Kasım ayının başına kadar sürdüğünü söylemek mümkündür. Pamuk hasadında iş gücü önemli bir sıkıntıdır. Hasat normal şartlarda 2-3 kez elle toplanarak yapılabilirken iş gücü sorunu, hasat işleminin elle yapılışının ekonomik şartların dışına itmiştir. Bu nedenle pamuk yetiştiriciliğinde de hasat aşamasına gelindiğinde makineleşmeye geçiş durumunda kalınmıştır. Günümüzde pamuk bitkisinde makine ile hasat yapımı amacıyla pek çok araştırma ve uygulama yapılmaktadır.

 

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Maltepe Escort alanya Escort atasehir Escort istanbul escort manavgat Escort