kartal escort antalya escort maltepe escort side escort Kapari Yetiştiriciliği ve Üretimi - Yetiştirici Rehberi

Kapari Yetiştiriciliği ve Üretimi

Kapari Yetiştiriciliği ve Üretimi

Kapari bitkisinin tıbbi olarak birçok faydası vardır. Kuvvet verici, idrar yolları iltihabı sökücü  ve kozmetik alanında yoğun olarak kullanılmaktadır. Fakat kapari bitkisinin asıl üretim amacı tomurcuklarının gıda alanında kullanılmasıdır. Sağlıklı beslenme açısından önemli bir yere sahip olan kapari tomurcukları yüksek oranda protein içerir. 100 gr. yenilebilir kuru kapari tomurcuğunun içerdiği protein miktarı 100 gram dana etinin içerdiği protein miktarıyla aynıdır.

Akdeniz iklimi özelliklerine sahip yerlerde üretimi yapılabilen kapari bitkisi halk arasında kebere, deve dikeni, gevil, bubu gibi adlarla da anılır. Bitki kıraç ve taşlık alanlarda da yetişebilmektedir. Bitki çalımsı ve dikensi yapıdadır. Kapari bitkisinin kuraklığa dayanıklılığı hakkında yapılan araştırmalarda bitkinin fizyolojisinin kurak şartlara uyum sağladığı ortaya çıkmıştır. Bitkinin kökleri 40 metre derinliğe kadar gidebildiği için erozyon oluşumunu engellemede de kullanılır.

İhracatı yapılan ürünlerimiz içerisinde yer alan kapari tomurcukları, salamura ve konserve olarak piyasaya sürülmektedir. Ülkemizde tüketimi az olan kaparinin ihracatı son yıllarda büyük bir artış göstermiştir.

Kapari bitkisinin Türkiye’de kullanılan iki türü ve bu iki türe ait üçer tane alt türü bulunmaktadır. Bu türler, C. spinosa L. ve C. ovata Desf.’dir.

Kapari bitkisi batıda İstanbul’dan, Çanakkale’ye doğuda Artvin’e, Hakkari’ye, kuzeyde Zonguldak’tan güneyde Urfa’ ya, Mardin’e kadar Türkiye’nin Akdeniz İklimi’ne sahip olan her bölgesinde doğal olarak yetişmektedir.

Ticari üretiminde tür tercihi söz konusu değildir. Bitkinin doğal yayılış gösterdiği Akdeniz iklimine sahip yerlerde kültür koşullarında yetiştiricilik yapılabilir. Bitki kurak ve kötü koşullara iyi adapte olabildiği için yetiştiriciliğin yapılacağı yer verimli arazilerden seçilmemelidir.

 

 

 

Tarımı

Kapari yetiştiriciliği bitkinin tohumundan elde edilen fidelerle yapılmaktadır. Son zamanda Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde kültüre alma çalışmaları büyük bir hız kazanmıştır. Kültüre alma çalışmaları hızla devam etmektedir. Fakat henüz tescillenmiş, ıslah edilmiş bir çeşit olmadığı için fide yetiştiriciliği doğadan alınan tohumlarla yapılmaktadır.

Toprak İstekleri

Kapari bitkisi toprak isteği bakımından seçici değildir. Ülkemizin birçok yerinde doğal olarak yetişmektedir. Fosfor ve potasyum açısından zengin topraklardan hoşlanır. Sıcak ve güneşten hoşlanan bir bitki olduğu için güneye bakan yamaçlarda daha iyi gelişim göstermektedir. İyi bir toprak derinliğine sahip, yıllık 60 mm ve daha fazla yağış alan yerler yetiştiricilik için uygundur. Fakir, kireçli topraklarda, taşlık, kayalık, toprak miktarı az olan arazilerde yetiştiriciliği yapılabilir. Tarım dışı arazilerin ekonomik olarak değerlendirilmesi açısından kapari bitkisi oldukça uygun bir bitkidir.

 

Tohum Toplama

Yaz boyu olgunlaşıp tohumluk olacak büyüklüğe gelmiş kapari bitkisi halk arasında karpuz olarak adlandırılmaktadır. Olgunlaşan bu bitkiler Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında toplanır. Tohumluk için toplanan meyvelerin hasatları tıpkı tomurcuk hasadında olduğu gibi belirli aralıklarla yapılmalıdır. Tohumluk olmak için yeterli olgunluğa ulaşan, çatlamaya başlamış meyveler açılmadan toplanır. Tohumluk bitkilerin hasadı için geç kalınırsa meyveler açar ve bu durum tohumların karıncalar tarafından kuşatılmasına neden olur. Meyvelerin içindeki tohumlar çıkartılır ve yıkanarak kurutulur. Tamamen kuruyan tohumlar bez bir torba içerisinde kuru ve serin bir yerde muhafaza edilir.

 

Kapari Tohumu

Fide Elde Edilmesi

Tohumlardan fide elde etmek için eşit oranda hazırlanmış yanmış koyun gübresi, orman toprağı ve kum karıştırılarak harç elde edilir. Elde edilen karışım topraktan 15-20 cm yükseklikte hazırlanmış fideliğe yayılır. Erken ilkbaharda tohumların ekimi yapılır. Fidelerin hastalık ve zararlılardan korunabilmesi için fideliğin toprağının fumigasyon ile temizlenmiş olması gerekmektedir.

Tohumların ekileceği 15-20 cm mesafede ve 10 cm derinlikte oluşturulmuş karıklar hazırlanır. Tohumların ekimi karıkların sırtına metre kareye 6-9 gram tohum olacak şekilde yapılır.

Tohumların ekildiği tavlı toprak, toprağa yapısını kaybettirmeyecek şekilde sulanır. Su karık içinden verilmelidir.

Oluşturulan fidelikte düzenli olarak sulama ve yabancı ot temizliği yapılır. Tohumların ilk çıktığı zamanlarda bitki fidelikte yabancı ot yoğunluğu olmamalıdır. Daha sonra fidelik bakımına normal olarak devam edilir. Bitkinin toprak üstü aksamı kurduğunda (Kasım-Aralık), toprağın 2-3 cm üstünden kuruyan kısım kesilerek söküm zamanı gelene kadar fidelikte bırakılır.

Kapari bitkisinin kök gelişimi hızlı olduğu için ve kökleri çok derinlere kadar uzandığı için fide yetiştiriciliğinin tüplerde değil fidanlıklarda yapılması gerekmektedir. Aksi halde fidelerin gelişimi düzgün olmayabilir.

 

Tarlaya Dikim

Fideler ege bölgesinde ocak ayı ortalarında, diğer bölgelerde meyve fidanı dikim zamanında fidelikten sökülür. Sökülen fideler 3×3 m veya 4×4 m derinlikte ve dibine yanmış hayvan gübresi atılarak hazırlanmış çukurlara dikilir. Fidelikten sökümü yapılmış fideler hemen toprağa dikilmeyecekse bir çukura koyularak ve üzeri toprak veya kumla kapatılarak muhafaza edilir.

Tarlaya dikimi yapılmış fidelerin üzeri 2-3 cm toprakla kapatılır. Bitkinin etrafına toprakla çanak şeklinde çukurlar yapılarak bitkinin yağmur suyundan faydalanması sağlanır. İlkbaharda sürgünlerini veren genç kapari bitkilerine kurak yerlerde bir veya iki kez sulama yapılmalıdır. Sulama, bitkinin kök gelişimini destekleyerek bir sonraki sezona güçlü girmesini sağlar. Gerektiğinde yabancı otlar yolunmalı, hastalık ve zararlılara karşı ilaçlama yapılmalıdır.

Fidelikte yapıldığı gibi kış mevsiminden önce kuruyan kısımlar toprak seviyesinden 10 cm yükseklikten kesilerek uzaklaştırılır. Bitkilerin üzeri 2-3 cm toprakla kapatılır. Kapari bitkisi ikinci yılına kadar köklerini derinlere salmış olur. Bu yüzden ikinci yıldan itibaren gerekmedikçe sulama yapılmamalıdır. Yabancı ot temizliğine düzenli olarak devam edilmelidir.

Kapari bitkisinin tarlaya şaşırtılmasından sonraki birinci yılda tomurcuk ve çiçekler görülmeye başlar. Bitkinin ilk yılını bitirmesinin ardından tomurcuk ve meyve hasadına başlanabilir. Fakat ekonomik olarak getirisi olacak hasat bitkinin 2. Ve 3. Yılından sonra yapılmaya başlar. Kapari bitkisinin tomurcuk hasadı sabah erken saatlerde yapılmalıdır. Toplanan tohumlar plastik kaplara değil bez torbalara koyulmalıdır. Aksi takdirde tomurcuklarda kızışmaya bağlı renk değişimi görülebilir. Toplanan tomurcuklar bezelye tanesinden küçük olmalıdır. Tomurcuk hasadında homojen büyüklükteki tohumlar toplanmalı, bezelye tanesinden iri olan tomurcuklar toplanmamalıdır. Hasat yapılırken tomurcuklarla birlikte bitkinin diğer aksamları karıştırılmamalıdır. Toplanan tohumlar kalburdan geçirildikten sonra salamura yapılarak muhafaza edilmelidir. Elde edilen tohumlar toplandığı gün salamura yapılmalı eğer aynı gün içerisinde salamura yapılma imkânı yoksa tomurcuklar buzdolabında bez bir torbanın içerisinde muhafaza edilmelidir. Tomurcuklar bir günden fazla bekletilmemeli salamurası acilen yapılmalıdır.

 

Muhafaza Ve İşlenme

Olgunlaşmış bir kapari bitkisinden ortalama 1 kg kadar tomurcuk hasadı yapılabilir. Hasadı yapılmış 1-3 mm ila 8-10 mm arasındaki tomurcuklar, çiftçinin kendi imkanlarıyla veya toplama merkezlerinde %20’lik tuzlu suda salamuraya bırakılmalıdır. Salamura için kullanılacak olan suyun temizliği çok önemlidir. Dinlendirilen tuzlu suyun üstünden köpüklü kısım alınır. Suyun dibindeki tortu bulandırılmadan kapari tomurcukları alınır. Bu şekilde hazırlanmış başka bir suya aktarılır. Salamura yapılmış çiçek tomurcukları işleme merkezlerine gönderilir. İşleme merkezinde işlenen kapari tomurcukları talebe göre geçici konserve yapılarak veya pazara hazır konserveler halinde piyasaya sunulur. Satışa hazır ürünler ihraç edilerek yurt dışına gönderilir. Türkiye’de tüketimi çok az olan kapari tomurcuğunu bazı büyük marketlerde bulmak mümkündür.

 

 

Kapari İle Erozyon Kontrolü

Kapari bitkisi toprak seçiminde kaprisli bir bitki olmadığı ve neredeyse ülkenin her yerinde yetişebildiği için gevşek topraklarda erozyonun kontrolünde kullanılmaktadır. Bitki erozyon kontrolünde oldukça başarılıdır. Rüzgar erozyonunu önlemek amacıyla açık alanlara yerleştirilmiş rüzgar perdelerinde taban bitkisi olarak da kullanılır. Ayrıca kapari bitkisi geç tutuşan bir bitki olduğu için orman yangınlarına davetiye çıkarmaz.

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?