Fındık Yetiştiriciliği ve Üretimi

Fındık Yetiştiriciliği ve Üretimi

Fındık, Kuzey yarımkürede Japonya’dan Kuzey Amerika’ya kadar ılıman iklim kuşağında yabani formlar halinde bulunmaktadır. Ülkemizde yetiştiriciliği yapılan kültür formları, Kırklareli ile Artvin arasında Kuzey Anadolu bölgesinde yoğunluktadır. Ülkemizde ticareti yapılan 16 fındık çeşidi bulunmaktadır.

Türkiye’de bölgelere göre farklılık gösteren fındık çeşitleri:, Palaz, Çakıldak, Uzunmusa,  Foşa, Mincane, Sivri, Kalınkara, , Kan, Kargalak, Cavcava, İncekara, Acı, Tombul

Ülkemizde 2.000.000 kişi direk olarak fındık yetiştiriciliği ile ilgilenmektedir. Ürünün işlenmesinde ve pazarlanmasında ise 5.000.000 kişiye iş imkanı sağlanmaktadır. Ortalama 400.000 ton civarı ürün 80 farklı ülkelere ihraç edilmektedir. Ayrıca Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesinde birçok aile fındık yetiştiriciliği ile geçimini sağlaması fındık üretiminin sosyal boyutunun ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Karadeniz Bölgesinin coğrafi şartları nedeni ile fındıktan başka tarım ürünü yapılamamaktadır. Çünkü yüksek eğim, aşırı yağışlar ve yüksek nemden dolayı toprak işlemeli tarıma elverişli değildir.

 

 

Fındık

 

 

İklim İstekleri

Karadeniz kıyıları ülkemizde fındık yetiştiriciliğine en uygun bölgedir. Bu bölge ılıman iklim kuşağında olup ürünün verimliliğini ve kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Ortalama 13-16 °C olan bölgelerde fındık üretimi yapılması için uygundur. Sıcaklığın -8, – 10 °C’den aşağı düşmemesi ve  36, 37 °C’yi geçmemesi gerekmektedir. 700 mm’nin üstünde yıllık yağış ve bu yağışın aylara dağınık olması gerekmektedir. Ayrıca yaz aylarında nemin % 60’ın altına düşmesi,  meyve verimi ve kalitesinde düşüşe sebep olmaktadır.

 

Toprak İstekleri

Saçak köke sahip olan fındık bitkisinin kökleri toprak yüzeyine yakın gelişmekte olup düz arazilerde 100-150 cm derinliğe ulaşabilir. Toprak isteği seçici değildir. Fakat ürün ve bitki gelişimi humuslu-tınlı topraklarda daha iyi olmaktadır.

 

 

 

 

Bahçe Tesisi

Arazi ve Toprak Hazırlığı:

Fındık dikiminden önce toprak hazırlığı önemlidir. Bitki dikildikten sonra düzletmek oldukça zor olacaktır. Bundan dolayı arazide bulunan yabancı otların temizliği, taban suyu problemine karşı drenaj kanalları açmak, yüksek eğime sahip arazilerde toprak yapısını ve suyu korumak amacıyla teraslama yapmak ve toprak analizi yaptırmak gerekmektedir.

Fidan Dikim Zamanı:

Fidanlar sonbahar ile ilkbahar arasında dikim yapılabilir. Ekim, kasım, aralık aylarını kışları ılık geçen bölgeler tercih etmelidir. Bu aylarda dikilen fidanlarda kış boyunca emici kökler oluşacaktır. Kökleri oluşan fidanların yaz aylarındaki sıcaklıklara dayanabilmektedir. Tutmayan fidanların yerine ocak-şubat aylarında yenilerini dikmek sonbahar dikiminin diğer bir avantajıdır. Kışın sert geçen bölgeler ise şubat-mart aylarında dikim yapması önerilmektedir.

Çeşit Seçimi:

Fındık çeşidinin seçimi bahçe tesis edilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bölgenizde göre uygun çeşidi ve çeşit ile ilgili Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine veya Giresun’da Fındık Araştırma Enstitüsü’nden yardım alabilirsiniz. Fındık çeşidinin: Bölgenize uygun olması, yüksek verim ve kaliteli olması, hastalıklara karşı dirençli çeşit olması, meyve tutum oranı yüksek olması ve bahçede yeterli sayıda tozlayıcı çeşit bulunması önemlidir.

 

 

 

 

Budama

Fındıkta budamanın amacı; Fidanlara şekil vermek, fındığın erken vermesini sağlamak, düzenli verim sağlamak, verimden düşen yaşlı dalları temizlemek, yan dalları geliştirmektir. Bitkide az yara meydana getirmek için budama makası ya da budama testeresi kullanılması gerekmektedir. Ekim, kasım, aralık aylarında bitki yapraklarını döktükten sonra budama yapılmalıdır.

Dört tip budama şekli vardır:

Dikim Budaması: Fidan olarak 1-2 yaşlı kök sürgünleri tercih edilmelidir. Bu fidanların dikimden önce yaralanmış olan kökleri temizlenerek 40 cm yukarıdan kesilir.

Şekil Budaması: Fidanlar şekil vermek için yapılan budama çeşididir. 2. yıldan itibaren yapılmaktadır.

Verim Budaması: Fındıkta uzun yıllar boyunca vegatatif ve generatif dengeyi korumak için yapılmaktadır.10 yaşını doldurmuş olan fidanlar tam verim yaşına gelmişlerdir. Bu fidanlarda yaralanmış, verimsiz, kuruyan sürgünler çıkarılır. Ocaklarda iç kısmı açmak için içe doğru uzamış, birbirinin üstünde olan, hastalıklı olan dallar çıkarılır.

Gençleştirme Budaması: Verim kaybı olan ağaçlardan daha iyi verim alabilmek için yapılan budama çeşididir.

 

Gübreleme

Fındıkta dikimden itibaren gübreleme fidanların gelişimi açısından önemlidir. Büyüyen fidanların verim ve taçlanma durumların yüksek olması için gübreleme büyük önem taşımaktadır. Gübrelemede toprak ve yaprak analizi yaptırmadan yanlış, eksik ya da fazla gübreleme yapmak hem bitkiyi hem de üreticiyi olumsuz etkilemektedir. Bahçeden toprak örneği sonbaharda alınmalı analiz ettirilmeli ve toprak ihtiyacına göre doğru gübreleme yapılmalıdır.

Yazlık gübre olarak bilinen azotlu gübreler mayıs- haziran aylarında iki defa uygulanmalıdır. Ocağın altına 30-40cm bandına serpilen gübre 5-10 cm karıştırılmalıdır. Bu azotun hızlı bir şekilde kaybolmasını önleyecektir. Azotlu gübre seçiminde önemli bir konu toprağın asit ya da alkali oluşuna göre seçilmelidir. Asit özellikte ise kireç içeren %26 azotlu gübre, alkali özellikte ise %21 azotlu gübreler kullanılması gerekmektedir.

Kışlık gübre olarak bilinen Fosfor ve Potasyum içerikli gübreler kasım-şubat ayları arasında uygulanmalıdır. Bu çeşit gübreler 15-25 cm derinliğindeki çukurlara konularak üzeri toprakla kapatılmalıdır. Serperek kullanılmaları mümkün değildir.

3-5 yılda bir hayvan gübresi kullanılabilir. Kasım-mart ayları arasında ocak altına 50 cm genişliğinde serpilir ve 5-10 cm derinliğinde karıştırılır.

Kireç Uygulaması:

Kireçleme fındık bahçeleri için önemli bir konudur. 5-7 pH düzeyinde gelişimini sürdüren fındık, yetiştirildiği bölgedeki toprakların düşük pH derecesine sahip olması nedeniyle kireçleme yapılması gerekmektedir. Kireçleme uygulaması da aynı gübredeki gibi toprak analizi raporunda belirtilen oranda yapılmalıdır. Analize göre 3-5 yılda kasım-aralık ayları arasında ocak altına 40-50 cm genişliğinde serperek 5-10 cm derinliğe karıştırılmalıdır.

 

Fındık Hasadı, Harman ve Depolama

Fındık bahçelerinde bol miktarda yabancı ot olmasından dolayı hasada başlamadan önce bahçede genel bir temizlik yapılması gerekir. Hasattan yaklaşık 10 gün önce bahçe, motorlu tırpan ile yabancı otlardan temizlenmelidir. Fındıkta çeşitlerin olgunlaşma zamanları farklı olduğundan dolayı karışık çeşit dikim olan bahçelerde hakim çeşidin olgunlaşma zamanına göre hasat yapılmalıdır.

Fındık hasadında fındığın kendiliğinden veya silkeleyerek dökülüp yerden yapılan hasat en iyi hasat şeklidir. Bu şekilde fındık toplamak işçi maliyetini düşürmekte ve fındığın en iyi kalitede hasat edilmesini sağlamaktadır. Daldan toplama şeklinde olumsuz birçok yön vardır; bunların en önemlisi genç sürgünler ve dallar zarar görebilir, bu zarar gelecek yılki verimi ve kaliteyi büyük ölçüde etkilemektedir. Fakat arazi şartları, eğim gibi coğrafik özelliklerden dolayı bölgede birçok bahçede fındık hasadı daldan toplayarak yapılmaktadır.

Daldan fındık toplamak kriterlerinden bazıları şunlardır: Çotanakların %75’inin kızarık olması, kabukta kahverengileşmeler olmalısı, çotanakların içinden fındığın çıkabiliyor olması, nem %30 oranının altında olmasıdır. Erken hasat yapılmasında ortaya çıkabilecek sorunlar ise şöyledir: İç fındıkta buruşukluk artar, randıman ve kalite düşüklüğü, fazla nemden küflenmeye sebep olma.

Hasattan sonra harman alanına getirilen fındıklar 10-15 cm kalınlıkta serilmelidir. 3-5 gün boyunca fındık kürek ya da tırmık yardımıyla alt üst edilerek karıştırılmalıdır. Bu karıştırma sayesinde fındığın her yerinde kurumalar olur. Kuruyan fındık harman makinesi ile zuruflarından ayrılır.  Ayıklanan fındıklar harmanlarda 3-4 cm kalınlığında serilir. 3-4 gün boyunca da bu ayıklanmış fındıklar karıştırılarak iyice kuruması sağlanır.

Son olarak fındık çuvallanır, ağızları dikilir ve satışa veya depolanmaya hazır hale gelmiş durumdadır. Fındıkta depolamadan nem durumu çok önemlidir. Nem oranı kabuklu fındıkta % 12, iç fındıkta % 6’yı geçmemesi gerekmektedir. Ürünün depolanacağı yerin kuru ve serin ve havalanabilir olması gerekmektedir. Ürün bu şartlarda 1 yıl depolanabilir.

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Maltepe Escort alanya Escort atasehir Escort istanbul escort manavgat Escort