Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklık Virüsü

Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklık Virüsü

Domateste Sarı Yaprak Kıvırcıklık Virüsü (Tomato yellow leaf curl geminivirus – TYLCV) adlı etmenin oluşturduğu viral bir sebze hastalığıdır.

 

Hastalık Tanımı

Hastalık etmeni çift partiküllü geminivirus grubunda yer almaktadır. Gümüşi yaprak beyaz sineği ile persistent olarak taşınmaktadır. İki parçalı DNA kısımları A ve B olarak ikiye ayrılmıştır. Tek sarmal DNA genomunda yaklaşık olarak 2800 nükleotid bulunmaktadır. İzometrik yapılı patiküller 20 nm boyutundadır. Beyaz sineğin etmeni bünyesine alması için 10-60 dakika bir emgi yapma süresi gerekmektedir. Bünyesine aldığı virüsü nimf döneminden ergin döneme kadar taşımaktadır. Bünyeye alınan virüsün 20-24 saatlik bekleme süresine ihtiyacı vardır. Bünyedeki virüs  en fazla 20 gün aktivitesini koruyabilmekte olup bir sonraki nesle aktarılmamaktadır. Etmen bitkide floemde bulunmaktadır. Mekanik, vektör ve aşıyla yayılış göstermektedir. Dünya üzerinde farklı yerlerde farklı ırkları tespit edilmiştir.

 

 

 

Belirtileri

Tütün ve domateste zarar veren bu etmen tütün beyaz sineğinin bulunduğu alanlarda domates tarımı yapmayı imkansız hale getirmektedir. Enfeksiyon yaptıktan 2-3 sonra ilk belirtiler gözlemlenmektedir. Genel belirtiler olarak bitkilerde bodurlaşma,ilerleyen dönemlerde sürgünlerde gelişmeme ve şekil bozuklukları, yapraklarda ise sararma, kıvrılma, küçülme ve kalınlaşmalar görülmektedir. Çiçeklerde her hangi bir belirti olmamasına rağmen hastalıktan kaynaklı çiçek dökümleri olmaktadır. Hastalığın bulaşma dönemine göre meyvedeki zararı farklılıklar göstermektedir. Olgun meyvelere zarar vermemekte olan etmen, meyve oluşmasını engellerken olgunlaşmamış meyvelerde de pazar değerini düşürecek  belirtiler gözükmektedir. Etmen zaman zaman %80 ‘e varan kayıplar yapmaktadır. Ülkemizde seralarda ve domates yetiştiriciliği yapılan alanlarda görülmektedir.

 

Konukçuları:

Domatesten başka, tütün bitkisi de konukçusudur ancak belirti göstermemektedir. Süs bitkilerinden ise lisiantus konukçusu olup şiddetli belirtiler göstermektedir.

 

Kültürel Mücadele

1 – Hastalığın yayılmasını engellemek için konukçu bitki olan yerlerde  yetiştiricilik yapılmamalıdır.

2 – Hastalığa dayanıklı bitki çeşidi yetiştirilmektedir.

3 – Seralarda sineklikler kullanılmalıdır.

4 – Vektör mücadelesi teknik talimatlar doğrultusunda yapılmalıdır.

 

 

 

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Maltepe Escort alanya Escort atasehir Escort istanbul escort manavgat Escort